Sıkça sorulan sorular
Temel bilgiler
Vajen, vajen girişinden rahim ağzına kadar uzanan, içi boş, silindirik sayılabilecek bir organdır. Çevresinde çok esneyebilmesini (örneğin bir bebek çıkabilecek kadar) sağlayan bir kas yapısı vardır. Normalde uzunluğu 7–8 cm, çapı 2 cm’dir; uyarılınca boyu 9–11 cm, çapı girişte 3 cm, dip kısımlarda 6 cm olur. Yani vajen cinsel uyarıyla genişler.
Halk arasında “ilk gece korkusu” olarak bilinir. Vajene giriş denendiğinde, girişteki üçte bir kısmı çevreleyen kaslarda sürekli ve tekrarlayan biçimde istek dışı kasılmaların olmasıdır; ağrı korkusu ve kaygı eşlik eder. Bazı kadınlarda tüm bedende kasılma, titreme, çarpıntı, terleme, bulantı ve ağlama görülebilir. Kadın bu kasılmaları isteyerek yapmaz, isteyerek de geçiremez.
Genellikle evet, ancak nadiren sonradan da ortaya çıkabilir. Örneğin cinsel taciz, doğum, düşük, kürtaj, olumsuz etkileyen jinekolojik muayene veya ameliyatlardan ya da travmatize eden bir cinsel ilişkiden sonra gelişebilir.
Türkiye’de kadınlarda en sık görülen cinsel sorundur. Her 10 kadından birinde görülür; Batı ülkelerine göre 5–6 kat daha sıktır.
Hayır. Vajen, penisin girebileceği büyüklükte ve cinsel uyarıyla genişleyebilen bir organdır. Vajinismusta girişin olmamasının sebebi vajenin küçüklüğü değil, girişteki kasların kasılarak girişi kapatmasıdır. Menopozdan önce uzun süre ilişkiye girilmemesi vajeni küçültmez; menopozdan sonra ise östrojen azalmasıyla bir miktar küçülme olabilir.
Nedenler ve etkileri
Vajinismus psikolojik kökenlidir. Cinsellik eğitiminin ve bilginin yetersizliği, kızlık zarı ve ilk gece korkuları, bekaretle ilgili kaygılar, cinselliğin utanılacak ya da kötü bir şey olduğuna dair yanlış inanışlar ve cinselliğin tabu görülmesi başlıca etkenlerdir. Vajenin çok küçük olduğu, çok acıtacağı, aşırı kanama olacağı gibi düşünceler bilgi eksikliğinden kaynaklanan yanlış inanışlardır.
Yeni evli çiftin ilk birleşme girişimlerinde bu sorunu yaşaması ikisini de olumsuz etkiler. Kadın kendini suçlu ve eksik hissedebilir, eşini kaybetme korkusu yaşayabilir. Erkekte kızgınlık, istenmediği düşüncesi ya da şüpheler oluşabilir. Durumun ailelere yansıması sorunu büyütebilir.
Oluşabilir. Erkekte oluşan öfke, kızgınlık, istenmeme düşüncesi ve şüpheler; cinsel isteksizlik, sertleşme sorunu ve erken boşalmaya yol açabilir.
Birleşme olmadan da sevişme sırasında meni vajen girişine ulaşabileceği için düşük de olsa hamilelik ihtimali vardır. Ancak kasılmalar sürdüğü için doğum çoğunlukla sezaryenle olur ve doğumdan sonra da vajinismus devam eder.
Tedavi
Evet. Vajinismusta bilimsel olarak etkinliği gösterilmiş tedavi cinsel terapidir. Terapide çoğunlukla çift birlikte görülür; çünkü vajinismus çiftin sorunudur. İlk seanslarda cinsel eğitim verilir, sonraki seanslarda egzersiz ve ödevlerle kasılmalar ve korkular kademeli olarak ele alınır. Amaç, kadının kasılmadan ve korkmadan, çiftin keyif aldığı bir cinsel yaşamdır.
Düzeltmez. Sorun kızlık zarı değil; girişe karşı duyulan korku ve kaslardaki kasılmadır. Zar alınsa bile korku ve kasılmalar devam eder.
Düzelmez. Anestezi altında kaslar gevşediği için giriş olabilir, ancak sonraki ilişkilerde kasılma ve korku yine ortaya çıkar.
Vajinismusun ilacı yoktur. Kaygı giderici ilaçlar, lokal anestezik krem ve jeller ya da alkol kasılmayı gidermez. Bu girişimler sorunu çözmediği gibi çiftte umutsuzluk yaratabilir.
Vajinismus istem dışı ve kendi kendini besleyen bir sorun olduğu için kendiliğinden düzelmez.
Uzun yıllardır vajinismus olsa bile tedavi için hiçbir zaman geç değildir; uygun cinsel terapiyle bu durumda da düzelme sağlanabilir.
Doğru cinsel terapi uygulandığında vajinismusun tekrarlaması sık görülmez; tedaviyle elde edilen düzelme çoğunlukla kalıcıdır.